Cúm mùa không chỉ là bệnh cảm thông thường mà có thể trở thành mối nguy lớn với trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Vì hệ miễn dịch còn non nớt, trẻ rất dễ bị virus cúm tấn công và gặp biến chứng như viêm phổi, suy hô hấp hoặc nhiễm trùng nặng. Chính vì vậy, việc tiêm phòng là biện pháp chủ động quan trọng giúp trẻ được bảo vệ an toàn trong mùa dịch. Tiêm phòng cúm trẻ em không chỉ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn hạn chế lây lan trong gia đình và cộng đồng.
Vì sao cúm mùa đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ?
Virus cúm có khả năng lây truyền cực nhanh qua đường hô hấp, thông qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc qua các bề mặt nhiễm virus. Nhiều phụ huynh chủ quan vì nghĩ cúm chỉ là sốt nhẹ, nhưng thực tế cúm có thể diễn tiến nhanh, nhất là ở trẻ nhỏ.
Một số biến chứng nguy hiểm gồm:
- Viêm phổi nặng
- Viêm tai giữa
- Suy hô hấp cấp
- Co giật do sốt cao
- Nặng hơn có thể đe dọa tính mạng
Do đó, tiêm phòng cúm trẻ em được xem là “lá chắn miễn dịch” quan trọng trong những năm đầu đời.
Tiêm phòng cúm có cần thực hiện hàng năm không?
Câu trả lời là có. Virus cúm thay đổi liên tục theo từng năm, tạo ra những chủng mới khiến cơ thể khó có miễn dịch bền vững lâu dài. Vì vậy vắc xin cúm cũng được cập nhật thường xuyên để phù hợp với dịch tễ từng mùa. Các chuyên gia y tế khuyến cáo tiêm phòng cúm trẻ em nên được thực hiện mỗi năm một lần, đặc biệt trước giai đoạn cúm bùng phát mạnh như mùa đông – xuân.
Thời điểm nên tiêm vắc xin cúm cho trẻ là khi nào?
Việc chọn đúng thời điểm tiêm không chỉ giúp trẻ tạo kháng thể sớm mà còn giảm nguy cơ biến chứng nguy hiểm trong mùa cúm cao điểm.
Trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên
Trong 6 tháng đầu đời, trẻ nhận kháng thể thụ động từ mẹ qua nhau thai hoặc sữa mẹ. Tuy nhiên, miễn dịch này sẽ giảm dần theo thời gian. Từ mốc 6 tháng tuổi, trẻ đã có thể bắt đầu tiêm phòng cúm trẻ em để chủ động tạo kháng thể chống lại virus.
Nên tiêm trước mùa cúm 1–2 tháng
Thời điểm lý tưởng nhất là trước mùa cúm cao điểm khoảng 4–6 tuần để cơ thể kịp sinh miễn dịch. Điều này giúp trẻ được bảo vệ tối đa khi dịch cúm bắt đầu lan rộng.
Lịch tiêm phòng cúm cho trẻ theo độ tuổi
Mỗi độ tuổi sẽ có phác đồ tiêm khác nhau. Hiểu rõ lịch tiêm giúp phụ huynh chủ động bảo vệ bé đúng cách ngay từ mũi đầu tiên.
Trẻ từ 6 tháng đến dưới 9 tuổi
Nếu trẻ tiêm cúm lần đầu tiên, sẽ cần:
- 2 mũi cơ bản
- Mỗi mũi cách nhau khoảng 1 tháng
Sau đó, trẻ sẽ tiêm nhắc lại mỗi năm. Điều này rất quan trọng để tiêm phòng cúm trẻ em đạt hiệu quả miễn dịch đầy đủ.
Trẻ từ 9 tuổi trở lên
Trẻ từ 9 tuổi và người lớn thường chỉ cần tiêm 1 mũi mỗi năm. Việc duy trì đều đặn giúp hạn chế nguy cơ mắc cúm và các biến chứng nguy hiểm.
Tiêm phòng cúm cho trẻ ở đâu an toàn?
Hiện nay, phụ huynh có thể lựa chọn:
- Bệnh viện nhi
- Trung tâm tiêm chủng uy tín
- Hệ thống tiêm chủng có bác sĩ sàng lọc trước tiêm
Một cơ sở tiêm chủng đạt chuẩn sẽ đảm bảo:
- Vắc xin chính hãng, bảo quản đúng quy định
- Quy trình tiêm an toàn
- Có bác sĩ theo dõi phản ứng sau tiêm
Đây là yếu tố quan trọng để tiêm phòng cúm trẻ em diễn ra hiệu quả và hạn chế rủi ro.
Những phản ứng sau tiêm có đáng lo không?
Sau khi tiêm, trẻ có thể gặp một số phản ứng nhẹ như:
- Sốt nhẹ
- Đau tại chỗ tiêm
- Quấy khóc, mệt mỏi
Đây là dấu hiệu bình thường cho thấy cơ thể đang tạo miễn dịch. Tuy nhiên, phụ huynh cần đưa trẻ đi khám ngay nếu có biểu hiện:
- Sốt cao kéo dài
- Khó thở
- Phát ban toàn thân
- Co giật
Nhìn chung, tiêm phòng cúm trẻ em vẫn là biện pháp phòng bệnh an toàn, lợi ích vượt xa nguy cơ.
Phụ nữ mang thai tiêm cúm có giúp bảo vệ trẻ không?
Câu trả lời là có. Tiêm cúm trước hoặc trong thai kỳ giúp mẹ giảm nguy cơ mắc cúm nặng và đồng thời truyền kháng thể sang thai nhi. Nhờ đó, bé sinh ra sẽ được bảo vệ trong những tháng đầu đời khi chưa đủ tuổi tiêm vắc xin. Đây cũng là một cách gián tiếp hỗ trợ tiêm phòng cúm trẻ em ngay từ sớm.
Những trường hợp trẻ không nên tiêm phòng cúm
Dù vắc xin cúm rất cần thiết, một số trường hợp cần hoãn hoặc chống chỉ định:
- Trẻ dưới 6 tháng tuổi: Vắc xin chưa được khuyến nghị cho nhóm tuổi này.
- Trẻ đang sốt cao hoặc nhiễm bệnh cấp tính: Nên đợi trẻ hồi phục hoàn toàn trước khi tiêm phòng cúm trẻ em.
- Trẻ từng phản ứng nặng với vắc xin cúm: Cần tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi tiêm lại.
- Trẻ có tiền sử hội chứng Guillain-Barre: Trường hợp này phải được đánh giá kỹ lưỡng tại cơ sở y tế chuyên sâu.
Lời khuyên giúp trẻ phòng cúm hiệu quả hơn
Ngoài việc tiêm chủng, phụ huynh nên kết hợp:
- Rửa tay thường xuyên
- Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người
- Giữ ấm cơ thể khi trời lạnh
- Tăng cường dinh dưỡng, vitamin
- Cho trẻ ngủ đủ giấc và vận động hợp lý
Dù vậy, tiêm phòng cúm trẻ em vẫn là biện pháp chủ động quan trọng nhất giúp giảm nguy cơ nhập viện và biến chứng nặng.
Kết luận
Cúm mùa là bệnh phổ biến nhưng không nên xem nhẹ, đặc biệt ở trẻ nhỏ. Tiêm vắc xin đúng thời điểm, đúng lịch sẽ giúp trẻ xây dựng miễn dịch vững vàng, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe lâu dài. Phụ huynh hãy đưa trẻ đi tiêm đúng từ 6 tháng tuổi và duy trì nhắc lại mỗi năm để tiêm phòng cúm trẻ em đạt hiệu quả tối ưu nhất.