Bé chậm tăng cân, biếng ăn hay chững cân luôn là nỗi lo của nhiều bậc phụ huynh. Không ít mẹ tìm đủ mọi phương pháp nhưng vẫn chưa thấy kết quả rõ rệt. Thực tế, cách tăng cân cho bé khỏe mạnh cần kết hợp dinh dưỡng – thói quen ăn uống – vận động và chăm sóc đúng cách. Trong bài viết này, bạn sẽ khám phá 10 bí quyết khoa học giúp trẻ tăng cân an toàn, phù hợp theo từng độ tuổi.
Dấu hiệu trẻ chậm tăng cân mẹ cần nhận biết
Trước khi áp dụng bất kỳ cách tăng cân cho bé nào, mẹ cần xác định xem con có thực sự chậm tăng trưởng hay không. Một số dấu hiệu dễ thấy gồm: trẻ tăng cân rất chậm trong nhiều tuần, cân nặng không theo kịp biểu đồ chuẩn WHO, trẻ hay mệt mỏi, biếng ăn kéo dài.
Theo dõi nhật ký cân nặng
Việc cân trẻ mỗi tuần (hoặc mỗi tháng ở trẻ lớn) giúp mẹ nắm rõ sự thay đổi và kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý.
Dựa vào biểu đồ tăng trưởng WHO
Biểu đồ tăng trưởng là công cụ quan trọng để so sánh cân nặng của trẻ với chuẩn quốc tế theo từng độ tuổi.
Nguyên nhân khiến bé không tăng cân đều
Bé chậm tăng cân không chỉ do ăn ít mà có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Trước khi tìm cách tăng cân cho bé, mẹ nên hiểu rõ nguyên nhân để chọn đúng giải pháp, tránh sai lầm.
Một số nguyên nhân phổ biến
- Khẩu phần thiếu năng lượng và dưỡng chất
- Trẻ hay mắc bệnh nhiễm trùng, rối loạn tiêu hóa
- Thiếu vi chất như kẽm, sắt, vitamin D
- Thói quen ăn vặt nhiều khiến bé no ngang
- Tâm lý bị ép ăn gây sợ bữa ăn
10 cách giúp bé tăng cân hiệu quả và an toàn
Dưới đây là những phương pháp được chuyên gia dinh dưỡng khuyến nghị, giúp bé tăng cân khoa học mà vẫn khỏe mạnh.
1. Bổ sung đủ 4 nhóm dinh dưỡng mỗi ngày
Một cách tăng cân cho bé bền vững là đảm bảo bữa ăn có đủ:
- Tinh bột
- Chất đạm
- Chất béo tốt
- Vitamin và khoáng chất
Trẻ dưới 6 tháng nên ưu tiên hoàn toàn sữa mẹ hoặc sữa công thức. Trẻ ăn dặm cần thêm cháo, bột đầy đủ dưỡng chất.
2. Đa dạng món ăn để bé ăn ngon miệng hơn
Một cách tăng cân cho bé hiệu quả là thay đổi thực đơn liên tục, tránh lặp lại khiến trẻ chán ăn.Giữa các bữa, mẹ nên phối hợp màu sắc món ăn hấp dẫn như đỏ, vàng, xanh để kích thích vị giác. Hãy cho bé thử từng loại thực phẩm và theo dõi 2–3 ngày để phát hiện dị ứng nếu có.
3. Ưu tiên thực phẩm giàu năng lượng
Muốn tăng cân nhanh, bé cần nạp đủ calo từ thực phẩm chất lượng. Đây là cách tăng cân cho bé rất quan trọng.
Nhóm thực phẩm nên bổ sung
- Trứng, sữa, phô mai
- Cá hồi, thịt bò, thịt gà
- Bơ, dầu oliu, các loại hạt
- Khoai lang, yến mạch, ngũ cốc nguyên cám
4. Chia nhỏ bữa ăn trong ngày
Một cách tăng cân cho bé đơn giản là tăng số bữa ăn. Ngoài 3 bữa chính, mẹ nên cho bé ăn thêm 2–3 bữa phụ giàu dinh dưỡng như sữa chua, pudding, trái cây nghiền.
Vì sao ăn nhiều bữa giúp bé tăng cân?
Trẻ nhỏ có dạ dày nhỏ, ăn ít mỗi lần nhưng ăn nhiều lần sẽ hiệu quả hơn.
5. Tăng cường sữa và chế phẩm từ sữa
Sữa cung cấp đạm và năng lượng dễ hấp thu. Đây cũng là cách tăng cân cho bé nhanh chóng được nhiều bác sĩ khuyên dùng.
Một số lựa chọn phù hợp
- Sữa mẹ
- Sữa công thức đúng độ tuổi
- Sữa chua, phô mai, váng sữa
6. Tạo thói quen ăn đúng giờ, đúng bữa
Một cách tăng cân cho bé lâu dài là rèn kỷ luật ăn uống. Khi trẻ ăn đúng giờ, hệ tiêu hóa sẽ hoạt động nhịp nhàng, hấp thu tốt hơn và hạn chế rối loạn tiêu hóa.
Mẹ nên tránh
Không cho bé ăn vặt sát bữa chính vì dễ gây no ngang.
7. Tuyệt đối không ép trẻ ăn
Nhiều mẹ nghĩ ép ăn sẽ giúp tăng cân nhưng thực tế lại phản tác dụng. Đây là lưu ý quan trọng trong cách tăng cân cho bé.
Hậu quả của việc ép ăn
- Trẻ sợ bữa ăn
- Dễ nôn trớ, rối loạn tiêu hóa
- Ảnh hưởng tâm lý lâu dài
Hãy để bữa ăn trở thành trải nghiệm vui vẻ thay vì áp lực.
8. Khuyến khích bé vận động mỗi ngày
Một cách tăng cân cho bé khỏe mạnh là tăng vận động phù hợp độ tuổi. Vận động giúp trẻ phát triển cơ bắp, kích thích tiêu hóa và ăn ngon hơn.
Hoạt động gợi ý
- Bò, tập đi, chơi bóng
- Đạp xe, bơi lội (trẻ lớn)
9. Đảm bảo bé uống đủ nước
Nước hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón và giúp chuyển hóa năng lượng tốt hơn. Đây cũng là cách tăng cân cho bé gián tiếp nhưng rất cần thiết. Nước tiểu vàng nhạt là đủ nước, vàng đậm là cần bổ sung thêm.
10. Tẩy giun và khám dinh dưỡng định kỳ
Một cách tăng cân cho bé an toàn là kiểm tra sức khỏe thường xuyên.
Trẻ từ 2 tuổi nên tẩy giun định kỳ 2 lần/năm để tránh ký sinh trùng gây suy dinh dưỡng.
Khi nào nên đưa bé đi khám?
- Bé chững cân kéo dài
- Ăn tốt nhưng không tăng cân
- Có dấu hiệu thiếu vi chất hoặc tiêu hóa kém
Kết luận
Tăng cân đúng cách không chỉ là ăn nhiều mà cần ăn đúng, đủ và khoa học. Hy vọng 10 bí quyết trên sẽ giúp mẹ lựa chọn cách tăng cân cho bé phù hợp nhất, giúp con phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ. Nếu mẹ đã thử nhiều cách nhưng bé vẫn chậm tăng cân, đừng ngần ngại đưa con đi khám dinh dưỡng để được tư vấn chuyên sâu.