Trẻ bị sổ mũi kéo dài là tình trạng thường gặp trong thời tiết thay đổi hoặc khi cơ thể chưa kịp thích nghi với môi trường. Nhiều phụ huynh nghĩ rằng đây chỉ là triệu chứng nhẹ và sẽ tự khỏi, tuy nhiên nếu sổ mũi kéo dài, trẻ có thể gặp nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng hơn. Thực tế, trẻ sơ sinh bị chảy nước mũi kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo bệnh lý tiềm ẩn. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ nguyên nhân, biến chứng và cách xử trí đúng chuẩn y khoa, an toàn tại nhà.
Trẻ bị sổ mũi kéo dài là do nguyên nhân nào?
Sổ mũi kéo dài thường là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi niêm mạc mũi đang chống lại các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, tình trạng này nếu dai dẳng nhiều ngày có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác nhau.
Do virus cảm lạnh thông thường
Trẻ nhỏ rất dễ bị cảm lạnh vì sức đề kháng chưa hoàn thiện. Khi virus tấn công, cơ thể sẽ tiết dịch mũi để đẩy tác nhân ra ngoài. Vì vậy, trẻ sơ sinh bị chảy nước mũi trong những ngày đầu là biểu hiện phổ biến. Tuy nhiên, nếu sau 7–10 ngày trẻ bị sổ mũi kéo dài vẫn không cải thiện, cha mẹ cần theo dõi kỹ hơn.
Do dị ứng với thời tiết hoặc môi trường
Một số trẻ nhạy cảm với bụi mịn, phấn hoa, lông thú hoặc sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ. Dị ứng thường khiến trẻ sổ mũi trong, hắt hơi liên tục và ngứa mũi. Đây cũng là lý do khiến trẻ bị chảy nước mũi kéo dài mà không kèm sốt.
Do viêm mũi, viêm xoang sớm
Nếu dịch mũi chuyển sang màu vàng hoặc xanh, đặc, có mùi hôi thì khả năng cao trẻ đã bị bội nhiễm vi khuẩn. Lúc này, trẻ bị chảy nước mũi không còn đơn giản nữa mà có thể tiến triển thành viêm xoang hoặc viêm đường hô hấp trên.
Do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện
Ở trẻ dưới 3 tuổi, hệ miễn dịch còn yếu nên việc chống lại virus, vi khuẩn kém hiệu quả hơn người lớn. Đây là lý do sổ mũi ở trẻ thường dai dẳng và tái đi tái lại.
Trẻ bị sổ mũi kéo dài có nguy hiểm không?
Câu trả lời là có, đặc biệt nếu cha mẹ chủ quan. Nếu trẻ sơ sinh bị chảy nước mũi liên tục trên 10 ngày, nguy cơ biến chứng sẽ tăng rõ rệt.
Những biến chứng thường gặp
- Viêm tai giữa do dịch mũi lan lên vòi nhĩ
- Viêm phế quản, viêm phổi nếu dịch chảy xuống đường thở
- Viêm xoang mạn tính
- Tắc nghẽn hô hấp khiến trẻ khó ngủ, biếng ăn
Đặc biệt, trẻ bị sổ mũi kéo dài có thể dẫn đến nghẹt mũi nghiêm trọng vì trẻ chưa biết tự thở bằng miệng.
Khi nào cha mẹ cần đưa trẻ đi khám ngay?
Nếu trẻ có các dấu hiệu sau, cần gặp bác sĩ càng sớm càng tốt:
- Sốt cao liên tục
- Thở khò khè, thở nhanh
- Dịch mũi đặc xanh vàng
- Trẻ bú kém, bỏ bú
- Quấy khóc dai dẳng
- Trẻ bị sổ mũi kéo dài hơn 2 tuần
Cha mẹ nên làm gì khi trẻ bị sổ mũi kéo dài?
Điều quan trọng là xử trí đúng cách, an toàn, tránh tự ý dùng thuốc.
Kê cao đầu khi trẻ ngủ
Khi trẻ nằm thẳng, dịch mũi dễ ứ đọng khiến nghẹt mũi nặng hơn. Cha mẹ có thể kê nhẹ phần đầu cao hơn để giúp trẻ dễ thở. Biện pháp này đặc biệt hữu ích khi trẻ sơ sinh bị chảy nước mũi vào ban đêm.
Cho trẻ uống và bổ sung đủ nước
Với trẻ lớn, uống nhiều nước sẽ giúp làm loãng dịch nhầy. Với trẻ sơ sinh, mẹ nên tăng cữ bú để tránh mất nước. Nước giúp hệ hô hấp giữ ẩm, hỗ trợ giảm ho và làm dịu đường thở khi trẻ bị sổ mũi kéo dài.
Sử dụng nước muối sinh lý đúng cách
Xịt rửa mũi giúp làm sạch dịch nhầy
Nước muối sinh lý hoặc nước muối ưu trương giúp:
- Làm loãng dịch nhầy
- Làm giảm sưng viêm niêm mạc
- Giúp trẻ dễ thở hơn
Cha mẹ nên chọn sản phẩm phù hợp lứa tuổi vì trẻ bị sổ mũi rất nhạy cảm, không nên dùng dung dịch quá mạnh.
Lưu ý khi vệ sinh mũi
- Không xịt quá sâu
- Không lạm dụng nhiều lần trong ngày
- Luôn lau sạch mũi sau khi rửa
Áp dụng một số mẹo dân gian an toàn
Một số phương pháp nhẹ nhàng có thể hỗ trợ, tuy nhiên chỉ nên dùng khi trẻ không sốt và tình trạng còn nhẹ.
Hấp lá hẹ với đường phèn
Lá hẹ hấp cách thủy cùng đường phèn là bài thuốc dân gian quen thuộc giúp giảm đờm, làm ấm đường thở. Nhiều mẹ sử dụng khi trẻ bị sổ mũi kéo dài kèm ho nhẹ, nhưng cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng cho trẻ quá nhỏ.
Cách phòng ngừa sổ mũi kéo dài ở trẻ
Cha mẹ hoàn toàn có thể giảm nguy cơ sổ mũi bằng cách chăm sóc đúng:
- Giữ ấm khi thời tiết giao mùa
- Vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, tránh bụi
- Không để trẻ tiếp xúc khói thuốc
- Tăng sức đề kháng bằng dinh dưỡng và sữa mẹ
- Theo dõi sát nếu trẻ sơ sinh bị chảy nước mũi nhiều ngày liên tục
Kết luận
Sổ mũi tuy là triệu chứng phổ biến nhưng tuyệt đối không nên xem nhẹ, đặc biệt khi kéo dài. Nếu trẻ bị sổ mũi kéo dài, cha mẹ cần chăm sóc đúng cách, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám khi có dấu hiệu bất thường. Hy vọng bài viết này giúp phụ huynh có thêm kiến thức chuẩn y khoa, an toàn và hữu ích để bảo vệ sức khỏe con yêu.