Nghẹt mũi là tình trạng rất phổ biến ở trẻ nhỏ, nhất là khi thời tiết thay đổi hoặc bé bị cảm lạnh. Tuy nhiên, điều khiến nhiều phụ huynh lo lắng nhất là khi trẻ bị nghẹt mũi kéo dài nhiều ngày liền, gây khó thở, ngủ kém và bú kém. Không ít cha mẹ nghĩ đây chỉ là triệu chứng nhẹ, nhưng thực tế nếu nghẹt mũi kéo dài, bé có nguy cơ gặp biến chứng đường hô hấp và ảnh hưởng sức khỏe toàn diện. Vì vậy, việc hiểu đúng nguyên nhân và chăm sóc đúng cách là điều vô cùng cần thiết.
Nguyên nhân khiến trẻ bị nghẹt mũi kéo dài thường gặp
Có nhiều yếu tố khác nhau khiến trẻ bị nghẹt mũi kéo dài, trong đó phổ biến nhất là các vấn đề tại đường hô hấp trên.
Cảm lạnh, cảm cúm do virus
Virus là nguyên nhân hàng đầu gây viêm niêm mạc mũi, làm tăng tiết dịch nhầy và gây bít tắc đường thở. Khi bị cảm cúm, ngoài nghẹt mũi, trẻ có thể kèm theo ho, hắt hơi và sốt nhẹ. Thông thường bệnh sẽ giảm sau vài ngày, nhưng nếu sức đề kháng yếu, tình trạng trẻ bị nghẹt mũi kéo dài có thể dai dẳng hơn.
Viêm mũi dị ứng
Nếu bé nghẹt mũi liên tục, nhất là buổi sáng hoặc khi tiếp xúc khói bụi, phấn hoa, lông thú cưng… thì rất có thể bé đang bị viêm mũi dị ứng. Viêm mũi dị ứng thường khiến trẻ bị nghẹt mũi kéo dài kèm theo các biểu hiện như:
- Hắt hơi nhiều lần
- Chảy nước mũi trong
- Ngứa mắt, ngứa mũi
Viêm xoang hoặc nhiễm khuẩn
Trường hợp dịch mũi chuyển sang màu vàng xanh, bé sốt cao hoặc đau đầu, nguy cơ nhiễm khuẩn sâu hơn rất cao. Viêm xoang chính là một nguyên nhân khiến trẻ bị nghẹt mũi kéo dài khó tự khỏi nếu không điều trị đúng.
Dị vật trong hốc mũi
Trẻ nhỏ đôi khi có thể nhét đồ chơi hoặc vật lạ vào mũi mà cha mẹ không phát hiện. Dấu hiệu thường là nghẹt một bên mũi kéo dài, có mùi hôi khó chịu. Khi đó, trẻ bị nghẹt mũi kéo dài không thể xử lý tại nhà mà cần can thiệp y tế.
Không khí hanh khô, điều hòa thường xuyên
Môi trường thiếu độ ẩm làm niêm mạc mũi trẻ bị khô, dễ phù nề và tắc nghẽn. Đây là lý do nhiều trẻ bị nghẹt mũi kéo dài đặc biệt nặng hơn vào ban đêm.
Trẻ bị nghẹt mũi kéo dài có nguy hiểm không?
Câu trả lời là có thể nguy hiểm nếu cha mẹ chủ quan. Khi trẻ bị nghẹt mũi kéo dài, bé thường phải thở bằng miệng, dẫn tới ngủ không sâu giấc, mệt mỏi và biếng ăn.
- Nguy cơ viêm tai giữa: Dịch nhầy ứ đọng ở mũi có thể lan lên tai thông qua vòi nhĩ. Đây là biến chứng rất thường gặp ở trẻ nhỏ.
- Nguy cơ viêm phế quản, viêm phổi: Nếu dịch mũi chảy xuống họng kéo dài, vi khuẩn dễ lan xuống đường hô hấp dưới, làm tăng nguy cơ viêm phế quản hoặc viêm phổi.
- Ảnh hưởng phát triển toàn diện: Tình trạng trẻ bị nghẹt mũi kéo dài khiến bé thiếu oxy nhẹ trong thời gian dài, ảnh hưởng đến sự linh hoạt, khả năng tập trung và sức phát triển thể chất.
Dấu hiệu cảnh báo cần đưa bé đi khám sớm
Cha mẹ nên đưa trẻ đến bác sĩ ngay nếu trẻ bị nghẹt mũi kéo dài kèm theo các dấu hiệu sau:
- Sốt cao không giảm: Sốt trên 38,5°C kéo dài hơn 2 ngày là dấu hiệu cần thăm khám.
- Dịch mũi vàng xanh, có mùi hôi: Đây thường là dấu hiệu nhiễm khuẩn hoặc viêm xoang.
- Khó thở, thở rít khi ngủ: Nếu bé thở gấp hoặc thở rít, cha mẹ tuyệt đối không nên chần chừ.
- Ho nhiều, đau tai, tức ngực: Biểu hiện bệnh đã lan rộng và cần điều trị y tế.
Cách chăm sóc tại nhà giúp bé nhanh dễ thở hơn
Nếu nguyên nhân nhẹ, cha mẹ có thể áp dụng các biện pháp an toàn sau:
- Nhỏ và rửa mũi bằng nước muối sinh lý: Nước muối sinh lý 0,9% giúp làm loãng dịch nhầy và hỗ trợ thông mũi. Đây là biện pháp đơn giản nhưng rất hiệu quả khi trẻ bị nghẹt mũi kéo dài.
- Hút dịch mũi đúng cách: Với trẻ sơ sinh, có thể dùng dụng cụ hút mũi chuyên dụng, thao tác nhẹ nhàng để tránh làm tổn thương niêm mạc.
- Tăng độ ẩm không khí trong phòng: Dùng máy tạo ẩm hoặc đặt chậu nước nhỏ trong phòng điều hòa sẽ giúp giảm nghẹt mũi ban đêm.
- Cho trẻ uống đủ nước: Nước giúp dịch nhầy loãng hơn, dễ thoát ra ngoài và giảm áp lực xoang.
- Kê cao đầu khi ngủ: Tư thế này giúp bé giảm cảm giác tắc nghẽn khi nằm, hỗ trợ cải thiện trẻ bị nghẹt mũi kéo dài về đêm.
Phòng ngừa nghẹt mũi kéo dài tái phát ở trẻ
Để hạn chế tình trạng trẻ bị nghẹt mũi kéo dài quay trở lại, cha mẹ nên:
- Giữ ấm cho bé khi trời lạnh
- Tránh khói thuốc lá và bụi mịn
- Vệ sinh nhà cửa, hạn chế nấm mốc
- Tăng sức đề kháng bằng dinh dưỡng đầy đủ
- Tiêm phòng cúm đúng lịch
Kết luận
Trẻ bị nghẹt mũi kéo dài không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Cha mẹ cần theo dõi sát các dấu hiệu, chăm sóc đúng cách tại nhà và đưa bé đi khám sớm nếu triệu chứng kéo dài hoặc nặng hơn. Một sự chủ động nhỏ hôm nay có thể giúp bé tránh được những vấn đề hô hấp nghiêm trọng trong tương lai.