Trong những năm gần đây, rửa mũi bằng nước muối sinh lý đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều người, đặc biệt là những ai sống trong môi trường khói bụi, ô nhiễm hoặc thường xuyên gặp các vấn đề về viêm mũi, viêm xoang, dị ứng thời tiết. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích rõ ràng, không ít người vẫn băn khoăn: Nước muối sinh lý có gây khô mũi không? Vì sao có người dùng thấy dễ chịu, nhưng cũng có người bị rát và khô niêm mạc?
Bài viết dưới đây của Navax.vn sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất, sử dụng an toàn và tránh những sai lầm thường gặp khi rửa mũi bằng nước muối sinh lý.
Nước muối sinh lý là gì?
Trước khi trả lời câu hỏi nước muối sinh lý có gây khô mũi không, chúng ta cần hiểu rõ dung dịch này là gì. Nước muối sinh lý là dung dịch Natri Clorua (NaCl) nồng độ 0,9%. Đây là nồng độ được gọi là đẳng trương, tức tương đương với dịch trong cơ thể người. Nhờ đặc tính này, nước muối sinh lý thường được sử dụng rộng rãi trong y tế với nhiều mục đích như:
- Vệ sinh mũi họng
- Làm sạch mắt, rửa vết thương
- Hỗ trợ điều trị cảm cúm, viêm xoang
- Làm loãng dịch nhầy trong khoang mũi
Dung dịch này được đánh giá an toàn với hầu hết mọi đối tượng, kể cả trẻ nhỏ và người cao tuổi nếu dùng đúng cách.
Nước muối sinh lý có gây khô mũi không?
Đây là vấn đề khiến nhiều người lo lắng, đặc biệt khi họ cảm thấy mũi bị khô hoặc rát sau khi rửa. Về nguyên tắc, nước muối sinh lý 0,9% không gây khô mũi, bởi đây là dung dịch có nồng độ phù hợp với niêm mạc mũi và không làm mất cân bằng độ ẩm tự nhiên. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn có những trường hợp người dùng cảm thấy:
- Mũi khô hơn bình thường
- Rát nhẹ trong khoang mũi
- Hắt hơi liên tục sau khi rửa
- Thậm chí có người bị chảy máu mũi nhẹ
Điều này thường không đến từ dung dịch mà đến từ cách sử dụng chưa phù hợp.
Vì sao một số người rửa mũi xong bị khô?
Để hiểu rõ hơn câu hỏi nước muối sinh lý có gây khô mũi không, bạn cần biết các nguyên nhân phổ biến sau đây.
Rửa mũi quá nhiều lần trong ngày
Niêm mạc mũi vốn có cơ chế tự làm sạch nhờ lớp dịch nhầy và hệ thống lông mao. Nếu bạn rửa mũi quá thường xuyên, lớp dịch nhầy bảo vệ này có thể bị cuốn trôi, khiến khoang mũi mất độ ẩm tự nhiên và trở nên khô rát. Thông thường:
- Người khỏe mạnh chỉ cần rửa mũi 2–3 lần/tuần
- Người đang cảm cúm có thể rửa 1–2 lần/ngày
- Không nên rửa liên tục nhiều tuần nếu không có bệnh lý
Dùng sai loại nước muối
Không phải dung dịch nào có vị mặn cũng là nước muối sinh lý. Một số người tự pha nước muối tại nhà với tỷ lệ không chuẩn, dẫn đến dung dịch quá mặn. Điều này dễ gây:
- Kích ứng niêm mạc
- Khô và xót mũi
- Làm tổn thương lớp lông mao bảo vệ
Vì vậy, chuyên gia luôn khuyến cáo nên dùng sản phẩm đóng chai đạt chuẩn y tế.
Dùng nước muối ưu trương kéo dài
Ngoài NaCl 0,9%, trên thị trường còn có dung dịch muối ưu trương (2–3%) thường được chỉ định trong viêm xoang nặng để hút dịch. Nếu người bệnh tự ý dùng loại này hằng ngày, nguy cơ gây khô mũi sẽ cao hơn.
Kỹ thuật rửa mũi sai
Rửa mũi không đúng tư thế cũng là nguyên nhân khiến niêm mạc dễ bị kích ứng. Các lỗi thường gặp gồm:
- Ngửa đầu ra sau làm nước chảy xuống họng
- Xịt quá mạnh gây đau rát
- Hít vào bằng mũi khi đang rửa
- Dùng bình rửa không sạch, tái nhiễm khuẩn
Niêm mạc mũi đang viêm hoặc tổn thương
Với những người bị viêm xoang mạn, viêm mũi dị ứng lâu ngày, niêm mạc thường nhạy cảm hơn. Khi đó, dù dùng đúng nước muối sinh lý, cảm giác khô rát vẫn có thể xảy ra.
Rửa mũi đúng cách để không bị khô mũi
Sau khi đã hiểu rõ nước muối sinh lý có gây khô mũi không, điều quan trọng nhất là bạn cần thực hiện đúng kỹ thuật.
Chọn dung dịch phù hợp
- Ưu tiên NaCl 0,9%
- Chọn chai có thương hiệu rõ ràng
- Không dùng chai đã mở quá lâu (quá 15 ngày)
Đúng tư thế khi rửa mũi
- Nghiêng đầu khoảng 45 độ
- Không ngửa ra sau
- Nên rửa ở bồn rửa mặt để nước thoát tự nhiên
Thở bằng miệng khi rửa
Trong lúc rửa mũi, hãy thở bằng miệng để tránh nước bẩn bị hút sâu vào đường thở.
Không rửa quá thường xuyên
Tần suất hợp lý:
- Bình thường: 2–3 lần/tuần
- Khi bệnh: 1–2 lần/ngày, tối đa 7 ngày liên tục
Làm sạch dụng cụ rửa mũi
Bình rửa mũi cần vệ sinh sau mỗi lần dùng, tránh vi khuẩn tích tụ gây viêm nhiễm ngược.
Làm gì khi rửa mũi xong bị khô rát?
Nếu bạn cảm thấy nước muối sinh lý gây khô mũi sau khi rửa, hãy áp dụng các biện pháp sau:
- Giảm số lần rửa xuống
- Kiểm tra đúng loại nước muối sinh lý
- Uống đủ nước để giữ ẩm niêm mạc
- Dùng máy tạo ẩm nếu phòng điều hòa quá khô
- Có thể nhỏ thêm dung dịch dưỡng ẩm mũi theo chỉ định bác sĩ
Nếu khô mũi kéo dài kèm chảy máu, cần khám chuyên khoa Tai–Mũi–Họng.
Khi nào không nên rửa mũi bằng nước muối sinh lý?
Dù an toàn, vẫn có trường hợp cần thận trọng:
- Người hay chảy máu mũi
- Trẻ sơ sinh dưới 3 tháng
- Người bị viêm tai giữa
- Mũi tắc hoàn toàn do polyp hoặc dị vật
Trong các trường hợp này, nên có hướng dẫn từ bác sĩ.
Kết luận
Nước muối sinh lý 0,9% không gây khô mũi nếu dùng đúng cách. Vậy nước muối sinh lý có gây khô mũi không? Khô mũi chỉ xảy ra khi bạn lạm dụng quá thường xuyên, dùng sai loại dung dịch hoặc rửa mũi sai kỹ thuật. Rửa mũi là phương pháp hỗ trợ tốt cho sức khỏe hô hấp, nhưng cần thực hiện hợp lý để niêm mạc mũi luôn được bảo vệ tự nhiên.